રેગિસ્તાન (અછાંદસ) – હરેશ કાનાણી

તને
રમાડવા
તને છાનો રાખવા
બનતા હતા
ઊંટ, તો ક્યારેક ઘોડો!
પણ
અમને ક્યાં ખબર હતી કે
એ
ઊંટ કે ઘોડાને
તું
મૂકી આવીશ
બળબળતા રેગિસ્તાનમાં...!

– હરેશ કાનાણી
ગીરગઢડા (02875)43553, 9913887816

તને હું (અછાંદસ) – વસંત જોષી

છલોછલ તળાવ
મરક-મરક મલકે
પાળે તું હોય
લહેર પંપાળે પગ
ફડફડાટ ઊડે
બહુ કઠિન છે પવનને પકડવો
લટ ફંગોળે ચહેરા પર
પાળ ઊતરી
બેસે
થડના ટેકે
હસુ-હસુ તાકી રહે
અપલક આંખે
સંગોપે પાલવમાં
અસ્તિત્વનો અંશ
બ્ર્હ્માંડના દરવાજા ખોલી
એકાકાર
સદ-ચિત્ત-આનંદ
ટેરવાંનો સ્પર્શ
ઊછળે ભીતર
મરકતું તળાવ

– વસંત જોષી

મને તું (અછાંદસ) – વસંત જોષી

એક ટપકું ગાલે કર્યુ
ખળખળ વહ્યું
આકાશ સ્વચ્છ
પંખી ઊડ્યાં
મેદાન તાકતું

એક ટપકું ઝુમખે ઝીલ્યું
નીર આછર્યાં
ફેલાયો ઝબકાર
પવન પડ્યો
ટાઢ થરથરી
હોઠ ધરાના મરક ગુલાબી
બાગના રસ્તે
ભરચક ખીલ્યા
એક ઈશારે
મહેંકી ઊઠ્યાં ખોબે-ખોબે
તરસ તૃપ્ત

એક ટપકું
ઝીલ્યું
પામ્યું

- વસંત જોષી
પ્રોગ્રામ એક્ઝિક્યુટિવ, ઓલ ઇંડિયા રેડિયો, રાજકોટ
બી-75, આલાપ સેંચ્યુરી, કાલાવાડ રોડ, રાજકોટ.
મો. 9426987882, 02812443961/62
ઇ-મેલ: vasant.b.joshi@gmail.com

ખાલી હવે (ગઝલ) – રાજેન્દ્ર શુક્લ

છલોછલ જે ભર્યું'તું તે કર્યું ખાલી હવે,
તું લંબાવે હથેલી તો દઉં તાલી હવે.

નિમંત્રણ વિણ મહેફિલમાં અહીં આવી ચડ્યો;
રજા આપી શકે જો તું જઉં ચાલી હવે.

ગયાં પર્ણો, ખર્યાં પુષ્પો, વસંતો પણ ગઈ,
અચાનક એકલી આ વેલ કૈં ફાલી હવે.

પદારથ પિંડમાં ને પિંડ આ બ્રહ્માંડમાં,
સકલ પીડાય તે લાગે ભલી વ્હાલી હવે.

મળ્યો અવસર, અમોલખ આંગણે આવી ઊભું,
અદીઠાનું અડોઅડ તે લિયો ઝાલી હવે.

- રાજેન્દ્ર શુક્લ

અવળી ચાલ (ગીત) – સંજુ વાળા

અવળી ચાલ, અજાયબ કેડા
એક જ ડગલે માપી લીધા ત્રણે કાળના છેડા.

ભાતભાતનાં ભાવભોજથી તસતસતાં તરભાણાં,
અબૂધની આગળ મૂકેલાં અઘરાં કોઈ ઉખાણાં;
ચાખે એ સહુ નાચે લઈને માથે નવ નવ બેડાં,
અવળી ચાલ અજાયબ કેડા.

ધખધખતી એક ધૂન ચડાવી લખીએ લખ સન્દેસા.
પગ થઈ જાતા પવનપાવડી, હાથ બન્યા હલ્લેસાં;
મીટઅમીટે એ જગ જોવાં, વિણ વાયક વિણ તેડાં,
અવળી ચાલ, અજાયબ કેડાં.

- સંજુ વાળા
એ-77, આલાપ એવન્યૂ, યુનિ. રોડ, રાજકોટ.
મો. 9825552781

પ્રેમપત્ર - પરેશ કળસરિયા

મિત્રો,
HAPPY VELENTINE DAY!
વેલેંટાઇન ડે એટલે પ્રેમનું પર્વ. વળી આજે 'કાવ્યપુષ્પ'ની પ્રથમ વર્ષગાંઠ છે. અમે એક વર્ષ પહેલાં વેલેંટાઇન ડેનાં રોજ 'કાવ્યપુષ્પ' બ્લોગ ગુજરાતી સાહિત્યરસિકોનાં ચરણે ધર્યો. જેને આપ સૌએ હર્ષભેર વધાવી લીધો. તે માટે તથા સૌ સર્જકો અને ભાવકોનાં સાથ-સહકાર માટે અમે આભારી છીએ. ચાલો, આજે વેલેંટાઇન ડેની ઊજવણી એક 'પ્રેમપત્ર'થી કરીએ... - એડિટર્સ


(ઇમેજ નિહાળવા માટે તેનાં પર ક્લિક કરો, પ્લીઝ!)


- WRITE & DESIGN BY PARESH KALASARIYA

એટલે તમે (ગઝલ) – રાહી ઓધારિયા

મારાં વિચાર,મારું મનન એટલે તમે-
ને મારું મૌન, મારું કથન એટલે તમે.

હું એટલે તમારાં અરીસાનું કોઈ બિમ્બ-
ને મારી કલ્પ્નાનું ગગન એટલે તમે.

મારું કહી શકાય એવું શું રહ્યું પછી?
સ્મિત, હર્ષ, શોક, અશ્રુવહન એટલે તમે.

લ્યો, અંતે ઓગળી ગયો મારાં મહીંનો 'હું',
કે તમને પામવાની લગન એટલે તમે.

જેને ન આદિ-અંત કદી સંભવી શકે-
એવું વિયોગહીન મિલન એટલે તમે.

તમને નિહાળવાનાં પ્રયાસો રહ્યાં અફળ,
'રાહી'! અનુભવાતો પવન એટલે તમે.

- શ્રી 'રાહી' ઓધારિયા
   ભાવનગર.

The End of An Epic... (એક દંતકથાનો અંત...)

અત્યંત શોક અને ઘેરા દુઃખની લાગણી સાથે આપને આ સમાચાર આપી રહ્યા છીએ કે ગુજરાતી કાવ્યસાહિત્યનાં દંતકથા સમાન કવિ જનાબ આસિમ રાંદેરી તા. 5, ફેબ્રુઆરી, 2009નાં રોજ જન્નતનશીન થયેલ છે. જ. આસિમ રાંદેરીની 'લીલા'ને ગુજરાતી ભાષાનાં ખરાં સાહિત્યરસિકો ક્યારેય નહિ ભૂલે. વાર્તામાં કે નવલકથામાં એકાદ બે પાત્રો સર્જી લેખક પોતાનું અને પોતે સર્જેલાં પાત્રનું નામ અમર કરી ગયાંનાં ઘણાં ઉદાહરણો મળશે પણ કવિતા, ગઝલ કે નઝમમાં વાર્તાનુરૂપ કાવ્ય લખનાર જ. આસિમ રાંદેરી સિવાય કોઈ પણ શાયરનું નામ હજી સુધી સાંભળવામાં નથી આવ્યું. એમની કલમને સો-સો સલામ. ઇશ્વર તેમનાં દિવ્ય આત્માને શાંતિ અને તેમનાં કુટુંબીજનોને આ દુઃખ સહન કરવાની શક્તિ અર્પે એ જ પ્રાર્થના સહ અલ્પેશ કળસરિયાનાં નીચેનાં મુકતક વડે હ્રદયાંજલિ...
- એડિટર્સ

ગીતો અમર પ્રણયનાં રસીલા નહીં મરે,
પ્રેમી-યુગલ આ સૌથી સજીલા નહીં મરે;
દુનિયામાં જ્યાં સુધી છે મહોબ્બત, ઓ દોસ્તો!
'આસિમ' નહીં મરે અને 'લીલા' નહીં મરે!
- અલ્પેશ કળસરિયા

વૈરાગ (નઝમ) – આસિમ રાંદેરી

એજ બગીચો એજ છે માલી,
એજ ઉષા-સંધ્યાની લાલી,
કેફ છલોછલ પુષ્પની પ્યાલી
કોયલ, બુલબુલ ડાલી ડાલી,
સઘળી વસ્તુ ત્યાંની ત્યાં છે,
કિન્તુ મારી 'લીલા' ક્યાં છે?

એજ બહારો બાગની અંદર,
પ્રેમનાં જાદુ, રુપના મંતર,
એજ પતંગા દીપના ઉપર,
એજ કમળ છે એજ મધુકર
સઘળી વસ્તુ ત્યાંની ત્યાં છે,
કિન્તુ મારી 'લીલા' ક્યાં છે?

એજ ફુવારો ને ફુલવારી,
રંગબેરંગી ક્યારી ક્યારી,
મખમલ સમ આ ઘાસ-પથારી,
જે પર દિલની દુનીયા વારી!
સઘળી વસ્તુ ત્યાંની ત્યાં છે,
કિન્તુ મારી 'લીલા' ક્યાં છે?

એજ હજી છે જૂઈ-ચમેલી.
આગિયાઓની જ્યોત જડેલી,
આંબા ડાળે જુઓ પેલી;-
એજ ચકોરી ચંદા ઘેલી,
સઘળી વસ્તુ ત્યાંની ત્યાં છે,
કિન્તુ મારી 'લીલા' ક્યાં છે?

ચાંદ-સિતારા એજ ગગનમાં,
મસ્તી એની એજ પવનમાં,
તાપી પણ છે એજ વહનમાં,
એજ ઉમંગો મારા મનમાં,
સઘળી વસ્તુ ત્યાંની ત્યાં છે,
કિન્તુ મારી 'લીલા' ક્યાં છે?

'વડ' પર બંને નામ હજી છે,
થડ પર કોતર કામ હજી છે,
બે મનનું સુખધામ હજી છે,
સામે મારું ગામ હજી છે,
સઘળી વસ્તુ ત્યાંની ત્યાં છે,
કિન્તુ મારી 'લીલા' ક્યાં છે?

એજ છે રોનક તાપી તટ પર.
એજ છે સામે લીલાં ખેતર,
વર્ષાની ઝરમરમાં મનહર;-
દૂર દિસંતાં મસ્જિદ-મંદર,
સઘળી વસ્તુ ત્યાંની ત્યાં છે,
કિન્તુ મારી 'લીલા' ક્યાં છે?

'આસિમ' આજે રાણી બાગે,
ઊર્મિને કાં ઠેસ ન વાગે?
મસ્ત પવનમાં પુષ્પ-પરાગે,
કેમ મને વૈરાગ ન જાગે?
સઘળી વસ્તુ ત્યાંની ત્યાં છે,
કિન્તુ મારી 'લીલા' ક્યાં છે?

- જન્નતનશીન આસિમ રાંદેરી

નવલિકા સ્પર્ધા

નમસ્તે, મિત્રો!
     ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ હંમેશાં સર્જકોની સર્જનશીલતાને જોમ પૂરું પાડતી પ્રવૃત્તિઓ કરવામાં અગ્રેસર રહ્યું છે. છેલ્લાં કેટલાંક સમયથી અલગ-અલગ શહેરોમાં ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ સંચાલિત 'સર્જક-સંવાદ'નું સુંદર આયોજન થઈ રહ્યું છે. આ અનુસંધાને 'સર્જક-સવાંદ', ભાવનગર દ્વારા દર માસનાં અંતિમ રવિવારે નિયમિતપણે સર્જકોની બેઠક મળે છે. જેમાં સર્જક મિત્રો પોતાની રચનાઓ રજૂ કરે છે અને તે અંગે ચર્ચા-સંવાદ પણ થાય છે. 'કાવ્યપુષ્પ'નાં વાચકોને એ જણાવતાં આનંદ અનુભવીએ છીએ કે સર્જકોને પ્રોત્સાહિત કરવાનાં ઉમદા હેતુસર ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પરિષદ, અમદાવાદ અને 'સર્જક-સંવાદ', ભાવનગર દ્વારા એક 'નવલિકા-સ્પર્ધાનું ' આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. સર્વે વાચક મિત્રોને સ્પર્ધામાં ભાગ લેવા 'કાવ્યપુષ્પ'નું ભાવભર્યું ઈજન.
- એડિટર્સ

સૂરજ (અછાંદસ) – વસંત જોષી

અગનગોળો
સફરજન ચાખ્યાનો
જીભનાં ખૂણે
ધગધગતો
શિશુ સમયે
ઘટ ઘટ ધાવતાં
ધાવણનાં ટીપામાં
પચાવી જાય
વાળમાં ફરતી
ઇચ્છા અધૂરી
તૃષાનો ઓડ્કાર
પાઈનેપલજ્યૂસની નળીમાં
સોલ્ટ સાથે અથડાય
સહજ અવાજ
ઝબકે ટેરવાં
રોમાંચિત ચહેરો
છલકે લાલ લાલ
દ્રષ્ટિનાં અરીસામાં
અગનગોળાનો સ્વાદ
જીભ ફરે
કંપે ટેરવાં
ધગધગતો પીવા
હથેળી ને હોઠ
ઝીલ્યા કરે
રતુંબડો
ધગધગતો

- વસંત જોષી
પ્રોગ્રામ એક્ઝિક્યુટિવ, ઓલ ઇંડિયા રેડિયો, રાજકોટ
બી-75, આલાપ સેંચ્યુરી, કાલાવાડ રોડ, રાજકોટ.
મો. 9426987882, 02812443961/62
ઇ-મેલ: vasant.b.joshi@gmail.com

તને સઘળુંય સાંપડશે (ગઝલ) - નીતિન વડગામા

જરા તું ઝૂક થૈ ડાળી તને સઘળુંય સાંપડશે,
પછી રાજી થશે માળી તને સઘળુંય સાંપડશે.

હશે જો ધાર એની તો જ ધાર્યું કામ કરવાની,
કલમ, કરવત ને કોદાળી તને સઘળુંય સાંપડશે.

અદબ વાળી અહીં તું સાવ ખાલી હાથ કાં ઊભો ?
દઈ દે હાથમાં તાળી તને સઘળુંય સાંપડશે.

પ્રથમ તું શાંત દરિયાનો દરજ્જો સાવ છોડી દે,
નદી થૈ જાને નખરાળી તને સઘળુંય સાંપડશે.

ઉપરછલ્લું અડકવાથી કશું પણ હાથ નહિ લાગે,
રહેશે જાત ઓગાળી તને સઘળુંય સાંપડશે.

રટણ તું રોજ કરજે હા, કદી તો પ્રેમરસ પાશે,
વરસશે સ્હેજ વનમાળી તને સઘળુંય સાંપડશે.

- નીતિન વડગામા

સાંપડે (ગઝલ) – હાર્દિક વ્યાસ

યક્ષ વિરહીનેય કોઈ દૂત વાદળ સાંપડે
એમ મરિયમનો મને આ રિક્ત કાગળ સાંપડે

રાત આખી થર્થરે છે પીતવર્ણા પાંદડાં,
ફૂલપાંદડીએ પરોઢે સહેજ ઝાકળ સાંપડે

આભઊંચા કો'ક કિલ્લે તોપ થઈ ઝૂર્યા કરું,
ને સમયનાં મ્હેલની તો બંધ સાંકળ સાંપડે

ઉંબરો ડુંગર થયો ને માંડવો પણ કંપતો,
સાવ કોરી આંખને પણ આજ ખળખળ સાંપડે

સાદ દઈને દૂરથી આકાશ તો ઊભું રહે,
કોઈ ઝીણી ચાંચમાં પણ, કાશ! અંજળ સાંપડે!

એકસરખું દૃશ્ય જોયું મેં ફરીથી ચર્ચમાં,
ક્રોસ પર લટકી રહેલી એક અટકળ સાંપડે

- હાર્દિક વ્યાસ
'રાંદલ કૃપા', મહાદેવપુરા,
ચલાલા-365630. જિ. અમરેલી
મો. 9879135878.

કવિતા એટલે...

કવિતા એટલે...

(1) 'માણસનાં હ્રદયમાં પાંગરતું સંવેદના નામનું એવું પુષ્પ કે જેની ખુશ્બૂ જગતનાં બધાં જ માણસો અનુભવી શક્તા નથી.'

(2) 'વેદના અને સંવેદના નામનું એવું મિશ્રણ કે જે હ્રદય નામની દોણીમાં ખૂબ વલોવાય પછી માણસનાં મનોજગતમાંથી માખણરૂપે જે બહાર આવે તે કવિતા.'

- વર્ષા બારોટ
મુ. પો. ઝેરડા, તા. ડીસા.
જિ. બનાસકાંઠા વાયા: પાલનપુર
મો. 99797 47210

SAD NEWS

OUR FATHER JIVRAJBHAI J. KALASARIYA HAS EXPIRED ON 09/03/2008. SO WE
ARE SORRY TO SAY THAT WE CAN NOT UPDATE 'KAVYPUSHP' FOR SOME DAYS.

-AUTHORS & EDITORS OF 'KAVYPUSHP':

PARESH KALASARIYA &
ALPESH KALASARIYA

હે દિલ! (મુકતક) - કિસ્મત કુરેશી

કહું ક્યાં સુધી એ રૂપનાં તડકાને ચાંદની?
હે દિલ! દિવસને હું તે કહું રાત ક્યાં સુધી?
એનાં સિતમ કરમ અને એનાં જુલમ રહમ!
હે દિલ! સનમની આવી વકીલાત ક્યાં સુધી?

-કિસ્મત કુરેશી

ઉપકાર (મુકતક) - કિસ્મત કુરેશી

બેશરમ ભમરાથી ખુલ્લંખુલ્લા ચૂમાવું મટ્યું,
આગ પર ચડવું ને સોયે વીંધાવું મટ્યું,
કેટલો ઉપકાર છે તારો હે નિર્દય ચૂટનાર!
વણખીલી કળીઓને ફૂલીફાલી કરમાવું મટ્યું.

-કિસ્મત કુરેશી

દિશાઓ ફરી ગઈ! (ગઝલ) - ગની દહીંવાલા

તે પ્રેમ-આગ, રૂપનો જે લય કરી ગઈ,
સળગી ગયો પતંગ ને જ્યોતિ ઠરી ગઈ.

મારાં દિવસ ને રાત તો દ્રષ્ટિ છે આપની,
મુજ પર કદી ઠરી કદી મુજથી ફરી ગઈ.

શ્રધ્ધા જ મારી લઈ ગઈ મંઝિલ ઉપર મને,
રસ્તો ભૂલી ગયો તો દિશાઓ ફરી ગઈ!

હો કોટિ ધન્યવાદ વહાલી ઓ જિંદગી!
આવી વિકટ સફરને તું પૂરી કરીગઈ.

મારો વિકાસ મંદ છતાં શાનદાર છે,
દુનિયા તો જેમ તેમ બધે વિસ્તરી ગઈ.

જીવી ગયો તમારી મહોબ્બતનાં આશરે,
જૂઠી વિગત જહાનમાં સાચી ઠરી ગઈ.

છે મારું દિલ ‘ગની’, અને દુનિયાની જીભ છે,
ચીરી ગઈ કોઈ કોઈ બખિયા ભરી ગઈ.

- ગની દહીંવાલા

હું પપ્પાનો ફ્રેન્ડ, (બાળગીત) – હસમુખ ગોવાણી

પપ્પા મારાં ભાઈબંધ ને હું પપ્પાનો ફ્રેન્ડ.
દોસ્તી એવી પાક્કી જેનો કદી ન આવે એન્ડ.

પક્ડમ્-પકડી, દોડા-દોડી, કરીએ ધીંગામસ્તી,
પપ્પા ઘોડો, છૂક-છૂક ગાડી, મમ્મી ખડ-ખડ હસતી,
મોજ પડે તો ઊંચે ઊડીએ, મોજ પડે તો લેન્ડ,
પપ્પા મારાં ભાઈબંધ ને હું પપ્પાનો ફ્રેન્ડ.

પપ્પાની બોલિંગમાં હું તો ચોગ્ગા-છગ્ગા મારું,
પપ્પા મહેનત કરે ઘણી પણ હું ના કદીએ હારું,
મારી બોલિંગમાં પપ્પાનું વાગી જાતું બેન્ડ,
પપ્પા મારાં ભાઈબંધ ને હું પપ્પાનો ફ્રેન્ડ.

પપ્પા ક્યારેક દફતર લઈને જાય નિશાળે મારી,
હું પપ્પાની ઓફિસે જઉં બેગ ઉઠાવી ભારી,
પપ્પા મારી ચડ્ડી પહેરે હું પહેરી લઉં પેન્ટ,
પપ્પા મારાં ભાઈબંધ ને હું પપ્પાનો ફ્રેન્ડ.


- શ્રી હસમુખ ગોવાણી

ધ્રાંગધ્રા.

જિ. સુરેન્દ્રનગર.
ગુજરાત.

कुंज मे बेठा रहूं (गझल) – मिर्झा गालिब. અનુવાદ – મનસુખલાલ સાવલિયા

कुंजमे बैठा रहूं यों पर खूला
काश कि होता कफ्सका दर खूला।

જો આ પિંજરાનો દરવાજો ખૂલ્લો હોત તો હું એના એક ખૂણામાં પાંખો પસારીને બેઠો રહેત!

हम पूकारे और खूले यों कौन जाय
यार का दरवाजा पायें गर खूला।

અમે પુકારીએ અને એ ખોલે, એવો યારનો દરવાજો ખૂલ્લો હોય તો પણ કોણ જાય?

वाकई दिल पर भला लगता था दाग
जख्म लेकिन दागसे बेहतर खूला।

દિલ પ્રેમમાં દાઝ્યું હતું અને તેના ઉપર જે દાગ હતો તે સારો લાગતો હતો, પરંતુ જખ્મ તો એનાથી પણ વધારે ખૂલ્યો!

नामे के साथ आ गया पैगाम-ए-मर्ग
रह गया खत मेरी छाती पर खूला।

પત્રની સાથે જ મોતનો પયગામ આવી ગયો અને અમારી છાતી પર એ પત્ર ખૂલ્લો રહી ગયો

देखियो ‘गालिव’ से गर उलजा कोई,
है वली पोशीदा और काफिर खूला।

જોજો, કોઈ ગાલિબની હડફેટે ચડતા નહીં, એ ગુપ્ત રીતે તો વલી (મહાત્મા) છે, પણ ખૂલ્લામાં કાફર છે!